Onko Run 2026 w Supraślu – historia wydarzenia, profilaktyka i wspólne

Co łączy wspólny bieg z troską o zdrowie? Przed Onko Run 2026 w Supraślu pytamy Marcina Matejczuka z Fundacji Tworzywa o historię i ideę wydarzenia, a dr n. med. Marzenę Konopko o profilaktykę raka jelita grubego, codzienną dietę i badania, których nie warto odkładać. Poznaj wydarzenie i sprawdź, jak do niego dołączyć.

Już 12 września 2026 roku w Supraślu odbędzie się ósma edycja Onko Run – wydarzenia, które łączy aktywność fizyczną, profilaktykę zdrowotną i wsparcie osób zmagających się z chorobą nowotworową.

Onko Run jest inicjatywą Białostockiego Centrum Onkologii, Stowarzyszenia do Walki z Rakiem oraz Fundacji Tworzywa. O początkach i idei wydarzenia rozmawiamy z Marcinem Matejczukiem z Fundacji Tworzywa.

Historia i idea Onko Run w Supraślu

Czym jest Onko Run i jaka idea stoi za tym wydarzeniem?

Onko Run to wydarzenie sportowe, społeczne i profilaktyczne, które od początku tworzymy z myślą o tym, żeby o zdrowiu mówić inaczej — nie przez strach, ale przez ruch, wspólnotę, radość i uważność na siebie.

Bieg jest oczywiście ważną częścią wydarzenia, ale nie najważniejszą. Można biec, maszerować, iść z kijkami albo po prostu przejść trasę. Nie chodzi o wynik, tempo czy sportową rywalizację. Chodzi o obecność i o symboliczny gest wsparcia wobec osób, które mierzą się z chorobą nowotworową, ich bliskich oraz wszystkich, którzy są z nimi w tej drodze.

Bardzo zależy nam też na profilaktyce. Chcemy przypominać, że zdrowie buduje się każdego dnia — poprzez badania, ruch, świadome decyzje, troskę o ciało i reagowanie na sygnały, które ono wysyła. Dlatego Onko Run łączy aktywność fizyczną z edukacją i spotkaniami ze specjalistami, ale robi to w lekkiej, otwartej formule, bez moralizowania.

Najkrócej mówiąc: Onko Run ma przypominać, że życie jest czymś, w czym warto brać udział naprawdę. I właśnie dlatego tegoroczne hasło „Życie. Biorę udział” tak dobrze oddaje sens całego wydarzenia.

Jak zaczęła się historia Onko Run w Supraślu i jak wydarzenie rozwijało się przez kolejne lata?

Historia Onko Run zaczęła się od bardzo prostej potrzeby: chcieliśmy stworzyć wydarzenie, które połączy ruch z profilaktyką onkologiczną i wsparciem osób chorujących, ale zrobi to w sposób lekki, otwarty i naprawdę bliski ludziom. Supraśl od początku był do tego naturalnym miejscem — z jednej strony daje piękną przestrzeń do aktywności, z drugiej pozwala zbudować wydarzenie, które ma kameralność spotkania, a jednocześnie może rosnąć z roku na rok.

I właśnie tak się stało. Z każdą edycją przybywało uczestników, partnerów, wolontariuszy i nowych pomysłów. Onko Run przestał być wyłącznie biegiem, a stał się całym dniem poświęconym zdrowiu, profilaktyce, ruchowi i byciu razem. Obok tras biegowych pojawiły się strefy edukacyjne, rozmowy ze specjalistami, atrakcje dla dzieci, warsztaty, działania partnerów i coraz większe miasteczko wydarzenia. Bardzo ważne było dla nas również to, żeby Onko Run pozostał dostępny dla każdego — dlatego można tu nie tylko biec, ale także maszerować, iść z kijkami czy po prostu spacerować.

Tegoroczna edycja jest już ósmą odsłoną Onko Run i pokazuje, jak bardzo ta idea się rozrosła. Wydarzenie nadal ma swój dom w Supraślu, ale dzięki formule wirtualnej wyszło już daleko poza Podlasie. Uczestnicy dołączają z kolejnych miast w całej Polsce, tworząc symboliczną mapę Onko Run.

Dla mnie to chyba najpiękniejszy dowód rozwoju tego wydarzenia: nie tylko rośnie liczba osób na listach startowych, ale coraz dalej niesie się sama idea — że warto dbać o siebie wcześniej, badać się, ruszać, być uważnym na własne zdrowie i jednocześnie dawać wsparcie tym, którzy właśnie go potrzebują.

Kuvings na Onko Run

Marka Kuvings włącza się w Onko Run, ponieważ idea wydarzenia jest bliska temu, o czym chcemy mówić na co dzień: zdrowie budujemy przede wszystkim przez regularnie powtarzane działania.

Zaangażowanie Kuvings w Onko Run nie ograniczy się do obecności na stoisku i przygotowywania świeżo wyciskanych soków warzywno-owocowych. Nasz zespół wspólnie z uczestnikami ruszy na trasę – zarówno biegiem, jak i marszem. Chcemy w ten sposób aktywnie uczestniczyć w wydarzeniu, którego najważniejszymi wartościami są ruch, profilaktyka, wzajemne wsparcie i solidarność z osobami dotkniętymi chorobą nowotworową.

Podczas Onko Run odbędzie się również loteria, w której jedną z nagród będzie wyciskarka wolnoobrotowa Kuvings AUTO10S. Mamy nadzieję, że dla zwycięzcy stanie się ona zachętą do częstszego sięgania po warzywa i przygotowywania świeżych soków także po zakończeniu wydarzenia.

Świeży sok może być wartościowym elementem codziennej diety, ale profilaktyka obejmuje znacznie więcej:

regularną aktywność fizyczną,
niepalenie tytoniu,
ograniczenie lub rezygnację z alkoholu,
utrzymywanie prawidłowej masy ciała,
dietę opartą na różnorodnych produktach roślinnych,
szczepienia ochronne, jeśli są zalecane,
oraz regularne badania profilaktyczne.

Właśnie dlatego Onko Run ma tak duże znaczenie. Łączy kilka obszarów profilaktyki, a jednocześnie przypomina, że osoby chorujące i ich bliscy potrzebują nie tylko leczenia, lecz także obecności, zrozumienia i społecznego wsparcia.

Rozmowa z dr n. med. Marzeną Konopko

O profilaktykę raka jelita grubego, zdrowie przewodu pokarmowego oraz miejsce świeżych soków w codziennej diecie rozmawiamy z dr n. med. Marzeną Konopko – specjalistką gastroenterologii i chorób wewnętrznych, związaną z Pracownią Endoskopii Białostockiego Centrum Onkologii.

Pani doktor zajmuje się diagnostyką chorób przewodu pokarmowego oraz wykonuje badania endoskopowe, w tym badania kolonoskopowe. Brała również udział w działaniach edukacyjnych poświęconych profilaktyce raka jelita grubego.

W ramach profilaktyki raka jelita grubego wyznaczono jej rolę koordynatora na Podlasiu, ponieważ również Podlasie bierze udział w innowacyjnym projekcie „Optymalizacja zapobiegania rakowi jelita grubego poprzez wykorzystanie sztucznej inteligencji”. Projekt finansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Horyzont Europa.

Czy również bierze Pani udział w tegorocznej edycji Onko Run? Jeśli tak, w jakiej roli będzie Pani obecna podczas wydarzenia?

„Z przyjemnością biorę udział w tegorocznej edycji Onko Run jako osoba, która stara się na co dzień aktywnie spędzać czas, również dziś jako lekarz, który chce podzielić się swoim doświadczeniem dotyczącym profilaktyki chorób nowotworowych nie tylko zapraszając na badania przesiewowe ale również wiedzą dotyczącą zdrowego stylu życia.”

Onko Run łączy aktywność fizyczną, profilaktykę i wsparcie pacjentów. Jakie znaczenie mają takie wydarzenia w budowaniu świadomości dotyczącej chorób nowotworowych?

„Wiemy już dużo na temat czynników ryzyka chorób nowotworowych a także w jaki sposób możemy zmniejszać te ryzyka a tym samym próbować zapobiegać powstaniu choroby. W tym celu organizowane są takie wydarzenia jak Onko Run. W trakcie takich spotkań uświadamiamy, oswajamy społeczeństwo z dobrymi nawykami zdrowotnymi a przede wszystkim budujemy relacje i cieszymy się swoją obecnością, budujemy integrację socjalną – jeden z czynników wpływających na poczucie szczęścia i długowieczność.

Jeśli chodzi o przyczyny raka jelita grubego to wyróżniamy:

Dziedziczne zespoły z patogenną mutacją o wysokiej penetracji stanowiące 5-6% (uszkodzenie genów)
Rodzinne występowanie / zwiększone ryzyko rodzinne 10-30%
Sporadyczne raki jelita grubego bez rozpoznanego dziedzicznego zespołu czyli takie, na które mają wpływ czynniki środowiskowe, a które stanowią aż 70-75%

Jak widać największy odsetek to raki sporadyczne zależne od wielu czynników środowiskowych, na które możemy mieć wpływ.”

Które modyfikowalne czynniki ryzyka raka jelita grubego uważa Pani za najważniejsze z punktu widzenia gastroenterologa?

„Wszystkie czynniki są ważne ale to świadomość ich może wpływać na to czy wystąpi nowotwór w przyszłości czy nie. Wśród środowiskowych czynników wyróżniamy:

Dieta, szczególnie śródziemnomorska, bogata w warzywa, owoce i nienasycone kwasy tłuszczowe oraz unikanie dużych ilości mięsa czerwonego czy żywności przetworzonej – działanie ochronne
Choroba otyłościowa, nadwaga – czynnik niekorzystny
aktywność fizyczna systematyczna – działanie ochronne
palenie,
alkohol,
inne wspólne ekspozycje środowiskowe”

Jakie znaczenie dla zdrowia jelita grubego ma regularne spożywanie błonnika i dlaczego sok nie powinien całkowicie zastępować warzyw jedzonych w całości?

„Błonnik pokarmowy nie jest w pełni trawiony w jelicie cienkim. Docierając do jelita grubego, ulega fermentacji przez obecne tam bakterie jelitowe, co sprzyja powstawaniu krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, w tym maślanu, który jest ważnym źródłem, składnikiem budulcowym dla komórek nabłonka jelita grubego – kolonocytów. Z drugiej strony jest substratem dla przyjaznych bakterii bytujących w jelicie.

Ponadto błonnik poprzez zwiększenie objętości stolca, przyspiesza pasaż jelitowy, co z kolei może skracać czas kontaktu potencjalnie szkodliwych substancji na śluzówkę jelita.

Błonnik naturalny to warzywa i owoce. Najbardziej przyjazne są naturalne, czyli warzywa i owoce spożywane w całości. Soki podczas wyciskania tracą część błonnika, która zostaje oddzielona od soku. Co prawda aktualnie mamy dostępne takie wyciskarki, z których oddzielony miąższ można wykorzystać do przygotowania potrawy.

Przykładowo, zjedzenie całego pomidora, marchewki czy buraka dostarcza nie tylko wody, cukrów i mikroskładników, ale również błonnika i fizycznej struktury pokarmu. W przypadku soku część tej struktury może zostać usunięta.

Dlatego sok warzywny czy owocowy nie powinien być traktowany jako pełny zamiennik warzyw i owoców jedzonych w całości. Sok może uzupełniać dietę, ale nie powinien zastępować większości warzyw spożywanych w postaci całej. Z drugiej strony mogą być ciekawą alternatywą dla „niejadków” lub osób, dla których spożywanie pojedynczego warzywa stanowi problem ale zmieszane z innymi warzywami czy owocami daje ciekawsze walory smakowe.”

Przy jakich chorobach lub dolegliwościach przewodu pokarmowego soki mogą być gorzej tolerowane albo wymagać indywidualnego podejścia?

„Dolegliwości z przewodu pokarmowego mogą wystąpić przejściowo u każdego jeśli dużo spożywamy na raz ale istnieją choroby, w których należy powoli wprowadzać soki i testować kolejne produkty pod względem występowania objawów niepożądanych. Do tej grupy chorób należą:

zespół jelita drażliwego (IBS): niektóre soki zawierają dużo fruktozy lub innych składników z grupy FODMAP, które mogą powodować wzdęcia, gazy, bóle i biegunkę
choroba refluksowa przełyku: w tej grupie nadmierne spożywanie soków owocowych może nasilać bóle i pieczenia w klatce piersiowej ze względu na zwiększoną ilość refluksów żołądkowo – przełykowych
u osób z nietolerancją fruktozy: soki owocowe będą nasilały wzdęcia i biegunki.
i logicznie w okresie ostrego zapalenia żołądka czy jelita soki owocowe czy warzywne będą nasilały ból brzucha czy nasilały biegunki.”

Rak jelita grubego może przez długi czas rozwijać się bez charakterystycznych objawów. Jaką rolę w jego profilaktyce i wczesnym wykrywaniu odgrywa kolonoskopia?

„Pamiętajmy, że jednym z czynników ryzyka raka jelita grubego jest wiek. Starzenie komórek, procesy zapalne toczące się w jelicie grubym mogą predysponować do powstawania polipów tj. zmian łagodnych, z których może powstać z czasem rak jelita grubego. Polipy można usunąć w trakcie badania kolonoskopowego. Polipy nie dają żadnych objawów a mogą być obecne ponieważ „ rosną po cichu”. Dlatego zapraszamy na badania przesiewowe od 50 roku życia pomimo braku jakichkolwiek objawów celem sprawdzenia czy są polipy i jednoczesnego ich usunięcia w trakcie kolonoskopii. Im mniejszy polip tym łatwiej go usunąć w trakcie badania kolonoskopowego. Jeśli polipy są większe >15mm – rośnie ryzyko powikłań związane z usuwaniem. Polipektomie większych polipów wykonujemy w warunkach szpitalnych.

PAMIĘTAJMY – polipy, czy nawet wczesny rak jelita grubego nie dają objawów. Jeśli pojawiają się objawy to jest to sygnał, że może już być zmiana zaawansowana. PROSTY RACHUNEK: małe zmiany – prostsza interwencja czy leczenie. Duże zmiany – bardziej skomplikowane leczenie wymagające więcej czasu oraz niosące większe ryzyko powikłań w trakcie leczenia.

WNIOSKI SĄ PROSTE – Twoje zdrowie w Twoich rękach – skorzystaj z badań przesiewowych.”

Jakich objawów ze strony przewodu pokarmowego nie powinniśmy lekceważyć niezależnie od wieku?

„Po pierwsze – powinniśmy nauczyć się słuchać swojego ciała. Ono zawsze przemawia. Ale przechodząc do konkretów

Spadek masy ciała – niezamierzony (bez zmiany dotychczasowej diety, nie z powodu przebytej niedawno choroby czy operacji. Objaw alarmowy: jem i chudnę
Bóle brzucha, które nie ustępują z czasem, szczególnie takie, które wybudzają w nocy
Zmiana rytmu wypróżnień – czyli pojawia się biegunka, które nie ustępuje lub zaparcia których dotychczas nie było,
Uczucie parcia na stolec, nie ustępujące po wypróżnieniu, uczucie niepełnego wypróżnienia, wrażenie jakby coś zalegało w odbytnicy pomimo wypróżnienia
Krew w stolcu, po oddaniu stolca, śluz podbarwiony stolcem
NIEDOKRWISTOŚĆ – pamiętajmy, zmiana nowotworowa jelita grubego zlokalizowana dalej od odbytnicy, może nie dawać żadnych objawów. Jedynym sygnałem, że coś jest nie tak może być niedokrwistość (anemia). Zmiany nowotworowe są kruche, często owrzodziale, z naczyniami na powierzchni. Pasaż stolca będzie uszkadzał naczynia nowotworu wywołując krwawienie, które zmieszane ze stolcem nie będzie zauważone przez pacjenta. Wczesnym objawem niedokrwistości w przebiegu raka nie będzie widoczne krwawienie z przewodu pokarmowego tylko narastające osłabienie, męczliwość, brak sił w trakcie codziennych aktywności.”

Jakie najważniejsze przesłanie dotyczące profilaktyki raka jelita grubego chciałaby Pani przekazać uczestnikom Onko Run?

„nie odkładaj profilaktyki na później: dziś dbasz o siebie - jutro jesteś nadal zdrowy
zatrzymaj się, posłuchaj swojego ciała co ono do ciebie mówi
zdrowie to nie dar – to zadanie na każdy dzień
aktywność fizyczna każdego dnia: dostosuj ją do swoich upodobań i możliwości ale nie przekładaj decyzji na jutro. Zacznij aktywność od 10-15 min spaceru zwiększając o kilka dodatkowych minut każdego dnia. Wykonuj ćwiczenia w domu czy na siłowni, korzystaj z basenu, roweru.
zadbaj o swoją mikrobiotę poprzez zdrowe żywienie a ona zatroszczy się o Twoje jelita.

MIKROBIOTA – 100 bilionów bakterii, grzybów, wirusów, bakteriofagów, które wpływają na stan twoich jelit ale również na zdrowie i odporność.”

Udział w Onko Run od czego zacząć?

Od codziennych nawyków wracamy do wspólnego spotkania w Supraślu. O udział w wydarzeniu pytamy Marcina Matejczuka z Fundacji Tworzywa.

Kto może wziąć udział w Onko Run? Czy trzeba biegać, żeby dołączyć do wydarzenia?

"W Onko Run może wziąć udział właściwie każdy — niezależnie od wieku, kondycji czy sportowego doświadczenia. Od początku zależało nam, żeby to wydarzenie było otwarte nie tylko dla biegaczy, ale dla wszystkich, którzy chcą zrobić coś dobrego dla siebie i jednocześnie być częścią wspólnej idei.

Dlatego nie trzeba biegać. Można wybrać dystans 2,5 km, 5 km albo 10 km i pokonać go biegiem, marszem, nordic walkingiem czy spokojnym spacerem. Można przyjść samemu, z rodziną, przyjaciółmi, dziećmi, a nawet z psem. Dla najmłodszych przygotowane są osobne biegi dziecięce.

W Onko Run nie chodzi o tempo ani wynik. Chodzi o ruch, obecność, profilaktykę i wspólne spędzenie dnia w dobrej atmosferze. Każdy może znaleźć tu swoją formę udziału i swoje własne tempo."

Jakie miejsce w profilaktyce zajmuje sposób odżywiania?

Nie istnieje jeden produkt ani jedna „dieta przeciwnowotworowa”. Znaczenie ma cały sposób odżywiania utrzymywany przez lata.

World Cancer Research Fund zaleca, aby produkty pełnoziarniste, warzywa, owoce i rośliny strączkowe stanowiły ważną część codziennego jadłospisu. Rekomendacje mówią o co najmniej 400 g różnorodnych warzyw i owoców dziennie oraz o dostarczaniu minimum 30 g błonnika pokarmowego z żywności.

Szczególnie dobrze udokumentowany jest związek pomiędzy spożyciem błonnika i produktów pełnoziarnistych a niższym ryzykiem raka jelita grubego. Nie oznacza to jednak, że jeden wybrany składnik chroni przed chorobą. Liczy się różnorodność produktów i całokształt codziennych nawyków. Rekomendacje World Cancer Research Fund

Sok uzupełnia dietę, ale nie zastępuje całych warzyw

Wyciskanie pozwala uzyskać napój zawierający wiele składników naturalnie obecnych w warzywach. Jednocześnie w pulpie pozostaje znaczna część błonnika.

Ma to szczególne znaczenie w profilaktyce raka jelita grubego. Błonnik wpływa na pracę jelit, zwiększa objętość stolca i stanowi pożywkę dla części bakterii jelitowych. Produktem ich fermentacji są między innymi krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe.

Dlatego w codziennej diecie powinno znaleźć się miejsce zarówno na soki, jak i na:

całe warzywa i owoce,
produkty pełnoziarniste,
nasiona roślin strączkowych,
orzechy i nasiona.

Rozsądnym rozwiązaniem jest opieranie soków głównie na warzywach, a owoców używanie w mniejszej ilości.

Co pić zamiast słodzonych napojów? Miejsce świeżego soku w codziennej diecie

Zmianę nawyków można zacząć od tego, co nalewamy do szklanki. Cola, słodzone napoje owocowe czy woda z cukrowym syropem często towarzyszą posiłkom i przekąskom. Jedną z możliwości jest zastąpienie ich niewielką porcją soku warzywno-owocowego bez dodatku cukru. Taki sok, zależnie od składników, dostarcza również witamin i składników mineralnych.

Przygotowując sok w domu, sami wybieramy jego skład i proporcje. Możemy połączyć marchew z jabłkiem, pomidor z papryką albo ogórek z zielonymi warzywami i cytryną. To okazja do poznawania nowych smaków i stopniowego zwiększania udziału warzyw w przygotowywanych napojach.

Warto przy tym czytać etykiety. Sok 100% w kartonie nie jest tym samym co napój owocowy z dodatkiem cukru. Samo opakowanie nie przesądza o wartości produktu. Domowy sok daje swobodę komponowania składników, ale również zawiera naturalnie występujące cukry dlatego znaczenie ma jego skład i wielkość porcji. Więcej o różnicach między sokiem, nektarem i napojem — NCEŻ.

A co z napojami dla dzieci? Do szkolnego plecaka najlepiej spakować wodę, a sok traktować jako niewielki dodatek do posiłku. Nie powinien być napojem popijanym przez cały dzień ani zastępować całych owoców i warzyw. Zalecenia dotyczące soków w diecie dzieci — Amerykańska Akademia Pediatrii.

Sok może zawierać część błonnika, jednak podczas wyciskania znaczna jego ilość pozostaje w oddzielonym miąższu. Dlatego warto wykorzystać również pulpę na przykład jako dodatek do warzywnych placuszków. W ten sposób przygotowanie soku może stać się częścią urozmaiconego posiłku.

Witaminy i składniki odżywcze w warzywach – co wspierają?

Różne warzywa dostarczają różnych składników odżywczych. Warto zmieniać ich dobór i sięgać po rozmaite kolory, zarówno w posiłkach, jak i w sokach.

Beta-karoten, obecny m.in. w marchwi, jest przekształcany w witaminę A, która wspiera prawidłowe widzenie i funkcjonowanie odporności.
Witamina C, której dostarczają papryka, natka pietruszki i brokuły, wspiera odporność, uczestniczy w tworzeniu kolagenu i ułatwia przyswajanie żelaza z roślin.
Foliany (witamina B9), obecne m.in. w burakach i zielonych liściach, są potrzebne do tworzenia materiału genetycznego i prawidłowego podziału komórek.
Witamina K, obecna w zielonych warzywach liściastych, uczestniczy w krzepnięciu krwi i utrzymaniu zdrowych kości.
Potas, dostarczany m.in. przez pomidory i seler naciowy, wspiera pracę mięśni i układu nerwowego oraz utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi.
Magnez, obecny m.in. w szpinaku, uczestniczy w przemianach energetycznych i prawidłowej pracy mięśni oraz układu nerwowego.

Warzywa zawierają także związki roślinne, takie jak likopen w pomidorach czy luteina i zeaksantyna w zielonych liściach. Te ostatnie uczestniczą w ochronie siatkówki oka. Ogórek z kolei dostarcza przede wszystkim wody i łagodzi smak soku.

W praktyce można łączyć marchew z papryką, pomidor z burakiem albo ogórek z jarmużem i cytryną. Liczy się różnorodność całej diety — pojedyncza witamina ani sok nie zapewniają ochrony przed nowotworem.

Profilaktyka nie wymaga perfekcji

Onko Run przypomina, że w trosce o zdrowie nie trzeba być zawodowym sportowcem ani wprowadzać wszystkich zmian jednocześnie. Można rozpocząć od spaceru, większej ilości warzyw, rezygnacji z papierosów albo umówienia odkładanego badania.

Świeżo wyciskany sok również może być jednym z takich małych kroków – sposobem na poznawanie nowych smaków i wprowadzanie większej różnorodności warzyw do codziennego jadłospisu.

Nie zastąpi jednak całych warzyw, aktywności fizycznej, badań ani leczenia. Największe znaczenie ma suma działań powtarzanych przez wiele lat.

Dlatego udział Kuvings w Onko Run to nie tylko możliwość poczęstowania uczestników świeżym sokiem. To okazja do wspólnego promowania prostego, odpowiedzialnego przekazu:

ruszajmy się, różnorodnie się odżywiajmy, wykonujmy badania profilaktyczne i wspierajmy osoby, które mierzą się z chorobą nowotworową.